6 marca, 2018

Czy na pewno wiemy co zwiększa ryzyko cukrzycy?

W Polsce na cukrzycę typu 2 choruje ponad 2 mln osób. Dziś wiemy, że dieta bogata w cukier i białko zwierzęce w połączeniu z brakiem aktywności fizycznej, to dwa typowe aspekty zachodniego stylu życia, mogące prowadzić do tej choroby. Istnieją jednak mniej znane czynniki ryzyka, których z pewnością nie należy lekceważyć.

W dzisiejszych czasach jesteśmy narażeni na kontakt z wieloma substancjami chemicznymi. Znajdują się we wszystkim – jedzeniu, powietrzu, ubraniach czy wodzie. Substancje chemiczne są wszędzie i niestety wiele z nich jest szkodliwych. Co gorsza, temat efektów ubocznych i wpływu tych substancji na nasze ciało jest wciąż omijany. Niektóre z nich – jak BPA – znajdujące się w plastikach, puszkach konserwowych i spalinach, to powszechnie występujące w środowisku chemikalia, które mogą wpłynąć na nasze zdrowie na różne sposoby.

Raporty z 2013 roku wskazywały, że roczny koszt cukrzycy w Polsce sięga 6 mld złotych. Coraz więcej badań wskazuje na to, że zanieczyszczenie środowiska i występujące w nim chemikalia, mogą drastycznie zwiększyć ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Czynniki ryzyka to nie tylko dieta i brak ruchu.

Chemiczne wyzwalacze

A zatem, jakie substancje mogą być czynnikami wywołującymi cukrzycę typu 2?

  • Arsen

Badania wykazały, że długotrwała ekspozycja na arsen może zakłócać wydzielanie insuliny, co może zwiększać ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Badanie opublikowane w American  Journal of Psysiology w 2017 roku wykazało, że arsen zanieczyszcza wodę pitną około 100 milinów ludzi na całym świecie i jest związany z insulinoopornością oraz cukrzycą.

  • BPA

Czyli bisfenol A, jest syntetycznym związkiem wykorzystywanym często do produkcji niektórych rodzajów tworzyw sztucznych w: zabawkach, konserwach (puszkach), napojach, a nawet urządzeniach medycznych. Badania wykazały, że BPA związany jest z wieloma zaburzeniami zdrowia. W Journal of Environmental Research and Public Health opublikowano wyniki badań laboratoryjnych i z udziałem ludzi, sugerujące że kontakt z BPA wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2. Ten związek chemiczny wpływa bezpośrednio na komórki trzustki i zaburza wydzielanie insuliny oraz glukagonu. To z kolei może powodować insulinooporność.

W jaki sposób uniknać bisfenolu-A? Zrezygnujmy z plastiku, wybierajmy szkło i stal szlachetną kiedy to tylko możliwe. Pożegnajmy się ze słomkami do picia napojów, nie prośmy o potwierdzenia płatności kartą (w paragonach znajduje się BPA), a także używajmy toreb wielorazowego użytku, zamiast tych plastikowych. To tylko kilka przykładów.

  • PCB

Polichlorowane bifenyle to chemikalia, które mają setki zastosowań przemysłowych i komercyjnych. Zostały oficjalnie zakazane w Stanach Zjednoczonych w 1979 roku. Substancje te mają jednak tendencję do utrzymywania się. Jak pokazują badania, PCB pozostają w organizmie człowieka na długo po ekspozycji, ponieważ gromadzą się w naszych tkankach tłuszczowych.

Bob Weinhold, członek Society of Enviromental Journalists, przyjrzał się badaniom przeprowadzonym na myszach, które wykazały w jaki sposób ekspozycja na PCB była związana ze znacznym upośledzeniem tolerancji glukozy i insuliny. Naukowcy odkryli również, że ekspozycja na PCB zwiększa stężenie cytokin, które również związane są z opornością na insulinę.

  • PAH

Poliakrylanowe węglowodory aromatyczne są naturalnie występującymi związkami chemicznymi, które można znaleźć w: benzynie, ropie naftowej i węglu. Powstają gdy węgiel, ropa, gaz, tytoń i śmieci są spalane. W ten sposób zanieczyszczają powietrze.

Badanie opublikowane w 2014 roku w Occupational and Environmental Medicine wykazało, że wysoki poziom PAH w moczu uczestników (monitorowanych przez okres 5 lat), wiąże się z rozwojem cukrzycy typu 2, u dorosłych Amerykanów między 20. a 65. rokiem życia. Naukowcy wskazali na wcześniejsze badania, w których również stwierdzono że długotrwała ekspozycja na PAH powiązana jest ze stresem oksydacyjnym i zapaleniem. Odgrywa również znaczną rolę w rozwoju cukrzycy typu 2.

Papierosy i żywność to główne źródła PAH. By ograniczyć kontakt z nimi, należy zrezygnować z palenia i nie gotować mięsa czy innych produktów spożywczych, w bardzo wysokich temperaturach. Warto również zredukować spożywanie grillowanych (i zwęglonych) potraw.

  • Ftalany

To chemikalia które stosowane są w produkcji tworzyw sztucznych, by zwiększyć ich trwałość, elastyczność i przejrzystość. W badaniu przeprowadzonym w Australii, wykryto ftalany w 99,6% próbek moczu uczestników. Udało się stwierdzić, że stężenie to związane było z cukrzycą typu 2, a także nadciśnieniem i chorobą sercowo-naczyniową. Naukowcy wzięli również pod uwagę inne czynniki, które zwykle przyczyniają do takich stanów zdrowotnych – spożywanie alkoholu i palenie tytoniu – jednak związek między ftalanami i chorobą nie zmienił się.

  • Rtęć

Rtęć jest niebezpieczną substancją i należy unikać jej za wszelką cenę. Badania wykazały, że może ona indukować hiperglikemię, poprzez zmianę funkcji trzustkowych komórek beta. Przegląd opublikowany w Environmental Research opisał 34 badania, które wykazały zwiększone ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 i zespół metaboliczny, w wyniku ekspozycji na rtęć.

  • Kadm

Występuje naturalnie w środowisku i jest uwalniany w drodze wytopu i wydobycia. Jest stosowany w wielu procesach przemysłowych: powlekania metalem, stabilizowania tworzyw sztucznych czy wytwarzania pigmentów. Może zanieczyścić pożywienie, które pochodzi z gleb lub wód nim skażonych.

W 2017 roku dokonano metaanalizy 9 różnych badań, w których łącznie udział wzięło 28 691 ochotników. Badania te miały na celu ustalenie, czy istnieje związek między ekspozycją na kadm, a ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2. Naukowcy odkryli, że na każdy 1 mikrogram do 1 mg kadmu w moczu, ryzyko cukrzycy wzrosło o 16%.

Ekspozycja na kadm z samej diety nie jest uważana za powód do niepokoju. Jednak palacze i osoby narażone na styczność z nim ze względu na wykonywany zawód, są dużo bardziej zagrożeni.

  • Pestycydy

To chemikalia które są szeroko wykorzystywane w rolnictwie, w celu zapobiegania i niszczenia szkodników i owadów, które mogą zakłócać wzrost i produktywność upraw.

Na łamach Environment International opublikowano metaanalizę badań, nad rolą pestycydów w patogenezie cukrzycy. Uwzględniono 22 badania, a także dodatni związek między zwiększoną ekspozycją na pestycydy, a występowaniem cukrzycy. Uboczne efekty działania pestycydów mogą mieć formę ostrą lub chroniczną – w zależności od poziomu ekspozycji. By zmniejszyć tę ekspozycję wybierajmy produkty ekologiczne, które zawierają niższy poziom tych toksyn.

  • Nikiel

To metal stosowany w produkcji monet, biżuterii, baterii oraz wymienników ciepła. Uwalniany jest do naszego środowiska z kominów i dużych pieców w elektrowniach lub spalarniach śmieci. Poza tym ze ścieków przemysłowych wprost do gleby.

Badanie opublikowane w Journal of Epidemiology dotyczyło związku ekspozycji na nikiel, z częstością występowania cukrzycy typu 2 wśród dorosłych Chińczyków. Stwierdzono, że mediana stężenia niklu w moczu wśród 2195 uczestników wynosiła 3,6 miligrama na litr, a częstość występowania cukrzycy wynosiła 35%. Ten podwyższony poziom niklu w moczu był związany z wyższymi poziomami glukozy na czczo i insulinoopornością.

Źródło:

http://www.collective-evolution.com/2018/02/15/9-unexpected-triggers-of-diabetes/

Opracowała Ewa Wysocka

Zapisz się do newslettera

Zapisz się do newslettera

Wyślij komentarz

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.